Դաշնային պահուստային համակարգի կառավարիչ Լիզա Քուքը դատի է տվել Թրամփի վարչակազմին՝ նախագահի կողմից իրեն աշխատանքից ազատելու փորձը կանխելու համար, սկսելով աննախադեպ իրավական պայքար, որը կարող է փորձարկել ԱՄՆ կենտրոնական բանկի քաղաքական անկախությունը։
Դաշնային պահուստային համակարգի 112-ամյա պատմության ընթացքում ոչ մի նախագահ չի փորձել ազատել Դաշնային պահուստային համակարգի կառավարչին, մինչև Դոնալդ Թրամփը երկուշաբթի երեկոյան իր Truth Social սոցցանցում նամակ չհրապարակեց՝ հայտարարելով, որ Քուքը ազատվել է աշխատանքից։
Թրամփն ասաց, որ պատճառը մեղադրանքներն են, որ նա 2021 թվականին՝ Դաշնային պահուստային համակարգի խորհրդին միանալուց առաջ, հիփոթեքային խարդախություն է կատարել։
Քուքին որևէ հանցագործության մեղադրանք չի առաջադրվել։ Իրավաբանական փորձագետները նշում են, որ նման ազատումը սովորաբար պահանջում է պատշաճ ընթացակարգ, ինչը նրան հնարավորություն է տալիս պատասխանել մեղադրանքներին։
Գերագույն դատարանը նախկինում ազդարարել է, որ նախագահները չեն կարող ազատել Դաշնային պահուստային համակարգի պաշտոնյաներին քաղաքականության հետ կապված անհամաձայնությունների պատճառով, բայց նրանք կարող են դա անել «հիմնավոր պատճառով», սովորաբար՝ չարաշահումների կամ պարտականությունների անփութության դեպքում։
Այժմ, հավանաբար, կորոշվի դատարանում, թե արդյոք Թրամփի քայլը համապատասխանում է այդ շեմին։
Թրամփն ընդդեմ Դաշնային պահուստային համակարգի
Նախագահը բազմիցս քննադատել է Դաշնային պահուստային համակարգի նախագահ Ջերոմ Փաուելին և այլ քաղաքական գործիչներին տոկոսադրույքները ավելի արագ չկրճատելու համար։
Կենտրոնական բանկի հիմնական կարճաժամկետ տոկոսադրույքը կազմում է 4.3 տոկոս՝ անցյալ տարվա վերջին լրիվ տոկոսային կետով իջեցվելուց հետո։
Փաուելը անցյալ շաբաթ ազդարարեց, որ Դաշնային պահուստային համակարգի հաջորդ նիստում, որը կկայանա սեպտեմբերի 16-17-ին, հնարավոր է ևս մեկ իջեցում։
Քննադատները պնդում են, որ Սպիտակ տունը Քուքի դեմ մեղադրանքներն օգտագործում է որպես պատրվակ՝ խորհրդում տեղ բացելու Թրամփի հավատարիմ կողմնակիցի համար, ով կաջակցի տոկոսադրույքների ավելի արագ կրճատման նրա ջանքերին։ Թրամփը հայտարարել է, որ Դաշնային պահուստային համակարգում կնշանակի միայն այն մարդկանց, ովքեր աջակցում են վարկային ծախսերի իջեցմանը։
Գործը կարող է հեռահար հետևանքներ ունենալ։
Իրավաբանները նշում են, որ գործող կառավարչին առանց պատշաճ գործընթացի հեռացնելը կարող է խաթարել Դաշնային պահուստային համակարգի ինքնավարությունը, որը երկար ժամանակ համարվում էր ԱՄՆ տնտեսական կայունության անկյունաքար։
Քուքի հայցում պնդվում է, որ Թրամփի գործողությունները խախտում են ինչպես դաշնային օրենքը, այնպես էլ անկախ գործակալությունների սահմանադրական պաշտպանությունը։
Դատարանի որոշումը, ինչպես սպասվում է, նախադեպ կստեղծի այն բանի համար, թե որքանով կարող են նախագահները վերահսկողություն իրականացնել Դաշնային պահուստային համակարգի նկատմամբ։