In ka badan 800 oo ciyaartoy ayaa lagu dilay Qaza tan iyo markii uu bilowday duullaanka Israa’iil 7-dii Oktoobar 2023, iyadoo bahda isboortigu ay la daalaa-dhacayso duqeymaha, macluusha, iyo burburka kaabayaasha, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Falastiiniyiinta.
Xiriirka Kubadda Cagta Falastiin (PFA) ayaa sheegay in 421 ciyaartoy oo kubadda cagta ah ay ka mid yihiin 808-da ciyaartoy ee lagu dilay Qaza 22-kii bilood ee la soo dhaafay, kuwaas oo ku dhowaad kala bar ay carruur yihiin.
Dhibbanihii ugu dambeeyay wuxuu ahaa ciyaaryahankii hore ee xulka qaranka Falastiin, Suleyman al-Obeyd, kaas oo Arbacadii la dilay isagoo sugayay gargaar bani'aadanimo. Xiriirka PFA wuxuu bayaan ku yiri: "Ciyaaryahankii hore ee xulka qaranka Suleyman al-Obeyd wuxuu ku shahiiday weerar ay ciidamada qabsashadu la beegsadeen isagoo gargaar ka sugayay marinka Qaza." Al-Obeyd, oo 41 jir ahaa, aabena u ahaa shan carruur ah, waxaa loo arkayay mid ka mid ah xiddigihii ugu iftiinka badnaa taariikhda kubadda cagta Falastiin.
Ugu yaraan 61,158 Falastiiniyiin ah ayaa lagu dilay dagaalka Israa’iil ee Qaza tan iyo Oktoobar 2023, sida ay sheegtay Wasaaradda Caafimaadka ee Qaza. Tiradaas waxaa ku jira dad ku dhintay duqeymo cirka ah, weerarro dhulka ah, iyo ugu yaraan 193 qof oo u dhintay gaajo ka dhalatay go'doominta Israa’iil.
Burburka bahda Isboortiga
Duullaanka Israa’iil, oo hadda galay sannadkii labaad, wuxuu baabi'iyay isboortigii Falastiin. Ciyaartoy, tababarayaal, iyo garsoorayaal ayaa la dilay, xarumo isboorti oo dhanna waa la duqeeyay, la gubay, ama loo beddelay xabaalo-wadareedyo.
Qiyaastii 90 boqolkiiba kaabayaashii isboortiga ee Qaza waa la burburiyay. Xiriirka PFA wuxuu sheegay in 288 xarumo isboorti lagu burburiyay Qaza iyo Daanta Galbeed, oo ay ku jirto xaruntii dhexe ee PFA oo ay duqeyn la beegsadeen ciidamada Israa’iil.
Weerar kale oo naxdin leh, ciidanka Israa’iil waxay toogasho ku dileen ciyaaryahankii hore ee kubadda kolayga ee Falastiin, Maxamed Shaalan, Talaadadii isagoo cunto u raadinayay qoyskiisa. Shaalan, oo 40 jir ahaa, loona yiqiin "Dhulgariir," wuxuu raadinayay cunto iyo dawo uu u siday gabadhiisa Maryam oo la ildarnayd xanuun kelyaha ah, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Wafa.
Dhacdooyinkan ayaa ku soo aadaya xilli Israa’iil ay wajahayso dhaleeceyn caalami ah.
Bishii Nofeembar ee la soo dhaafay, Maxkamadda Dambiyada Adduunka (ICC) waxay soo saartay amarro lagu soo xirayo Ra'iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, iyo wasiirkiisii hore ee gaashaandhigga, Yoav Gallant, kuwaas oo loo haysto dambiyo dagaal iyo kuwo ka dhan ah aadanaha.
Sidoo kale, Israa’iil waxay Maxkamadda Caddaaladda Adduunka (ICJ) ka wajahaysaa dacwad ku saabsan xasuuq.